Margaret Hamilton Hayatını Kaybetti: Apollo 11’i Ay’a Ulaştıran Yazılım Mühendisliği Öncüsü 90 Yaşındaydı

EmpireRise2 — 1-99 Oldschool Metin2, hard classic PvP sunucusu acik! Kayit Ol PlayZoxera — Premium Survival Minecraft! Battle Pass, gunluk gorevler, mobil destek. Sunucuya Git

MMO_Haberci

Yeni Uye
Bilgisayar biliminin gelişiminde ve insanlığın Ay’a ulaşmasında önemli rol oynayan Margaret Hamilton, 30 Eylül’de 90 yaşında hayatını kaybetti. NASA’nın Apollo programında uçuş yazılımlarını geliştiren ekibe liderlik eden Hamilton, yalnızca uzay araştırmalarının değil, modern yazılım mühendisliğinin de öncü isimlerinden biriydi. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü bünyesinde gerçekleştirdiği çalışmalar, yazılımın bağımsız bir mühendislik disiplini olarak kabul edilmesine önemli katkılar sağladı.

1969 yılında Apollo 11’in Ay’a inişi sırasında yaşanan kritik bilgisayar sorununa rağmen görevin başarıyla tamamlanabilmesinde Hamilton ve ekibinin geliştirdiği yazılım mimarisi belirleyici oldu. Kariyeri boyunca 130’dan fazla bilimsel yayına imza atan Hamilton, daha sonra kendi teknoloji şirketlerini kurarak güvenilir yazılım sistemleri geliştirmeye devam etti.

Margaret Hamilton Kimdir?​


1936 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Indiana eyaletindeki Paoli kasabasında dünyaya gelen Margaret Hamilton, 1955 yılında Michigan Üniversitesinde matematik eğitimi almaya başladı.

Daha sonra Earlham College’a geçerek 1958 yılında matematik alanında lisans derecesini tamamladı. Eğitimi sırasında felsefe üzerine de çalışmalar yaptı.



1959 yılında eşiyle birlikte Boston’a taşınan Hamilton, Massachusetts Teknoloji Enstitüsünün meteoroloji bölümünde çalışmaya başladı.

Burada meteoroloji profesörü Edward N. Lorenz ile hava tahmin yazılımları üzerinde çalıştı. Hamilton’ın bilgisayar programcılığına ilk adımını attığı bu çalışmalar, Lorenz’in daha sonraki kaos teorisi araştırmalarına da katkıda bulundu.

1961 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsünün Lincoln Laboratuvarına geçen Hamilton, Amerika Birleşik Devletleri’nin ilk hava savunma sistemlerinden Semi-Automatic Ground Environment projesinde görev aldı.

Bu dönemde AN/FSQ-7 bilgisayarının prototipi için yazılım geliştirdi. Aynı zamanda yazılımların hata karşısında güvenilir biçimde çalışması konusuna ilgi duymaya başladı.

NASA’nın Apollo Programında Yazılım Ekibine Liderlik Etti​


1965 yılında Hamilton’ın kariyerini değiştiren gelişme yaşandı.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünün Instrumentation Laboratory birimi, NASA’nın Apollo programı kapsamında insanları Ay’a götürecek uzay araçlarının uçuş yazılımlarını geliştirmek üzere programcılar arıyordu.

İlanı gören Hamilton projeye başvurdu ve Apollo programında görev alan ilk programcı, aynı zamanda projedeki ilk kadın programcı olarak işe alındı.

Başlangıçta insansız Apollo görevlerinin yazılımlarını geliştirdi. Daha sonra insanlı uçuşlarda kullanılacak yazılımları hazırlayan ekibin liderliğine yükseldi.

YouTube player



1968 yılına gelindiğinde Komuta ve Hizmet Modülü yazılım ekibinden sorumlu yardımcı direktör olmuştu. Apollo programının yazılımları üzerinde 400’den fazla kişi çalışıyordu.

Hamilton, 2009 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsüne verdiği röportajda bu dönemi anlatırken hata yapma lükslerinin bulunmadığını vurgulamıştı. Yazılım geliştirmenin henüz yeni bir alan olduğu yıllarda ekip, daha önce karşılaşılmamış sorunlara çözümler üretmek zorundaydı.

Dört Yaşındaki Kızının Yaptığı Hata Apollo 8’i Kurtardı​


Margaret Hamilton’ın yazılım mühendisliğine yaptığı katkılardan biri, sistemlerin kullanıcı hatalarını önceden hesaba katması gerektiği düşüncesiydi.

Bu yaklaşımın ortaya çıkmasında kızı Lauren’ın neden olduğu bir olay önemli rol oynadı.

Henüz dört yaşındaki Lauren, annesinin çalıştığı laboratuvarda Apollo komuta modülünün simülatörüyle oynarken uçuş sırasında kullanılmaması gereken P01 adlı fırlatma öncesi programını çalıştırdı.

Bu işlem simülatörün çökmesine neden oldu.

Hamilton, benzer bir durumun gerçek görevlerde yaşanmaması için yazılıma koruyucu bir önlem eklenmesini önerdi. Ancak astronotların böyle bir hata yapmayacak kadar iyi eğitildiği gerekçesiyle önerisi başlangıçta kabul edilmedi.

1968 yılındaki Apollo 8 görevi sırasında astronot Jim Lovell yanlışlıkla aynı programı çalıştırdı ve uçuş navigasyon verileri kayboldu.

Hamilton ve ekibi sorunu çözmek için devreye girdi. Bu olayın ardından Hamilton’ın önerdiği koruyucu değişiklikler yazılıma eklendi.

Yaşananlar, yazılımların kullanıcı hatalarını öngörerek bunların etkisini önlemesini veya azaltmasını amaçlayan savunmacı programlama yaklaşımının erken örneklerinden biri oldu.

Apollo 11’in Ay’a İnişinde Kritik Rol Oynadı​


Margaret Hamilton’ın en önemli başarılarından biri, 20 Temmuz 1969 tarihinde Apollo 11’in Ay’a inişi sırasında ortaya çıktı.

Neil Armstrong ve Buzz Aldrin’i taşıyan Eagle Ay Modülü, yüzeye yaklaşırken bilgisayarından 1202 hata uyarısı verdi.



Bir donanım anahtarındaki sorun nedeniyle bilgisayar aşırı yüklenmişti. Bu durum, iniş için gerekli işlemlerin zamanında gerçekleştirilememesi riskini doğuruyordu.

Ancak Hamilton ve ekibi, Apollo yazılımını görev önceliklerine göre çalışabilecek şekilde tasarlamıştı.

Sistem, işlem kapasitesinin yetersiz kaldığı durumlarda daha az önemli arka plan görevlerini durdurabiliyor ve kritik işlemlere öncelik verebiliyordu.

Bu mimari sayesinde bilgisayar, aşırı yük altında olmasına rağmen iniş için gerekli hesaplamaları gerçekleştirmeye devam edebildi.

Houston’daki görev kontrol ekibi yazılımın bu özelliğine güvenerek inişin sürdürülmesine karar verdi.

Sonuçta Apollo 11 başarıyla Ay’a indi ve insanlar ilk kez başka bir gök cisminin yüzeyine ayak bastı.

Hamilton’ın geliştirilmesine öncülük ettiği yazılım mimarisi, insanlık tarihinin en önemli uzay görevlerinden birinin başarıyla tamamlanmasına katkı sağladı.

Yazılım Mühendisliği Kavramının Kabul Görmesini Sağladı​


Margaret Hamilton’ın etkisi Apollo programıyla sınırlı kalmadı.

Bilgisayar programcılığının henüz bağımsız bir mühendislik alanı olarak görülmediği yıllarda Hamilton, yazılım geliştirme çalışmalarının da diğer mühendislik disiplinleri kadar ciddi ve sistematik biçimde ele alınması gerektiğini savundu.

Bu nedenle yazılım mühendisliği kavramını kullanmaya başladı.

Hamilton, 2018 yılında El País gazetesine verdiği röportajda bu kavramı ilk kullanmaya başladığında meslektaşlarının kendisiyle alay ettiğini anlatmıştı.

Ancak zaman içerisinde yazılım mühendisliği bağımsız bir disiplin olarak kabul gördü.

Hamilton, 1976 yılında Higher Order Software adlı ilk yazılım şirketini kurdu. Şirket, hata önleme ve hata toleransı üzerine geliştirdiği mühendislik yaklaşımını temel alıyordu.

Yaklaşık on yıl sonra Hamilton Technologies şirketini kurarak karmaşık yazılım sistemlerinin daha güvenilir, daha ekonomik ve daha hızlı geliştirilmesine yönelik çalışmalarını sürdürdü.

Şirketin önemli ürünlerinden Universal Systems Language, karmaşık sistemlerin modellenmesi ve geliştirilmesinde hata önlemeye odaklanan bir yöntem ve sistem modelleme dili olarak tasarlandı.

Barack Obama Tarafından Özgürlük Madalyasıyla Onurlandırıldı​


Margaret Hamilton’ın bilim ve teknoloji dünyasına katkıları kariyeri boyunca pek çok ödülle onurlandırıldı.

2003 yılında NASA Exceptional Space Act Award ödülünü aldı. 2016 yılında ise dönemin Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Barack Obama tarafından Başkanlık Özgürlük Madalyası’na layık görüldü.

Obama, Hamilton’ın yazılım mühendisliğinde yeni yaklaşımlar tanımladığını ve insanlık tarihini değiştiren bir endüstrinin gelişmesine katkıda bulunduğunu vurguladı.

Hamilton ayrıca 2017 yılında Computer History Museum Fellow Award, 2019 yılında Intrepid Lifetime Achievement Award ödüllerini aldı. 2022 yılında National Aviation Hall of Fame’e kabul edildi.

Apollo programı için geliştirilen yazılımların kaynak kodlarının 2015 yılında GitHub üzerinde paylaşılması, Hamilton’ın çalışmalarının yeni nesil yazılım geliştiriciler tarafından da incelenebilmesini sağladı.

2017 yılında NASA tarihinde önemli rol oynayan kadınları onurlandıran LEGO setinde kendisine yer verilmesi de Hamilton’ın popüler kültürdeki tanınırlığını artırdı.

Özellikle Apollo yazılımının basılı kodlarının yanında durduğu ünlü fotoğrafı, kadınların bilim ve teknoloji alanındaki başarılarının sembollerinden biri haline geldi.

Margaret Hamilton Bilgisayar Biliminde Kalıcı Bir Miras Bıraktı​


Massachusetts Teknoloji Enstitüsünün Havacılık ve Uzay Bilimleri Bölümü geçici başkanı Olivier de Weck, Hamilton’ın yalnızca döneminin ilerisinde bir mühendis olmadığını, aynı zamanda insanlığın gerçekleştirdiği en karmaşık teknolojik projelerden birinde liderlik yaptığını belirtti.

De Weck’e göre Hamilton’ın kariyeri, hata önlemeye ve bilinmeyen durumlarla başa çıkmaya odaklanan bir mühendislik anlayışının gelişmesini sağladı.

Apollo programının ardından bağımsız bir kuruma dönüşen Draper Laboratory’nin başkanı Jerry M. Wohletz de Hamilton’ın astronotların Ay’a güvenli biçimde inmesine ve Dünya’ya dönmesine yardımcı olan çalışmalarıyla kurum üzerinde silinmez bir iz bıraktığını ifade etti.

Hamilton’ın ardından kızı Lauren Hamilton, damadı Richard Selesnick, iki torunu, dört torun çocuğu ve kardeşleri John, David ve Kathryn hayatta kaldı. Anma töreninin ilkbaharda Massachusetts eyaletinin Cambridge kentinde düzenlenmesi planlanıyor.

Bilgisayarların henüz sınırlı imkânlara sahip olduğu bir dönemde yazılımın güvenilirliğini mühendisliğin temel sorunlarından biri olarak ele alan Margaret Hamilton, Apollo 11’in Ay’a inişindeki katkılarının çok ötesinde bir miras bıraktı. Bugün uzay araçlarından günlük kullandığımız bilgisayar sistemlerine kadar pek çok alanda uygulanan güvenilir yazılım geliştirme ilkelerinin oluşmasında onun çalışmalarının önemli bir payı bulunuyor.

Kaynak: NYT​


Margaret Hamilton Hayatını Kaybetti: Apollo 11’i Ay’a Ulaştıran Yazılım Mühendisliği Öncüsü 90 Yaşındaydı ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Bu haber buradaki kaynaktan otomatik olarak çekilmiştir.
 
300x250 Reklam Alani iletisim@mmoturkey.com
Geri
En Üst